De Nederlandse elektriciteitsprijzen zijn de afgelopen tijd flink gestegen door een combinatie van extreme hitte en aanhoudende droogte in Europa. Vandaag ligt de prijs rond de 143 euro per megawattuur. Een jaar geleden was dat nog ongeveer 40 euro, een stijging van bijna 300 procent.
Voor huishoudens met een dynamisch energiecontract kan dat grote gevolgen hebben. Overdag kunnen de prijzen soms nog rond de nul euro liggen, maar tijdens de drukste uren lopen ze sterk op. Maandagavond werd rond 19.00 uur zelfs een prijs van meer dan 200 euro per megawattuur bereikt.
De hoge temperaturen zorgen voor een grotere vraag naar elektriciteit. Veel huishoudens gebruiken airco's, ventilatoren en andere apparaten om verkoeling te zoeken. Vooral in de ochtend en avond, wanneer veel mensen thuis zijn, komt het Nederlandse stroomnet daardoor dicht bij zijn maximale capaciteit.
Problemen in andere Europese landen
Nederland wordt daarnaast geraakt door problemen in omliggende landen. Door de lage waterstanden kunnen waterkrachtcentrales minder elektriciteit produceren. Ook verschillende kerncentrales hebben te maken met een tekort aan koelwater. Daardoor moeten sommige centrales hun productie verminderen of tijdelijk worden stilgelegd.
Nederland heeft zelf relatief weinig last van deze problemen. Ons land beschikt nauwelijks over waterkracht en de kerncentrale in Borssele levert ongeveer 5 procent van de nationale elektriciteitsproductie. Toch is Nederland sterk verbonden met de Europese elektriciteitsmarkt.
Volgens energie-expert René Peters van TNO kan een tekort aan elektriciteit in landen als Frankrijk, Duitsland, Roemenië en Hongarije de Nederlandse prijzen opdrijven. Wanneer die landen meer elektriciteit nodig hebben, neemt ook de vraag naar Nederlandse stroom toe.
Gascentrales bepalen de prijs
Op momenten waarop er weinig wind is en zonnepanelen geen stroom produceren, bijvoorbeeld 's nachts, moeten gascentrales extra elektriciteit leveren. Volgens Peters zorgt dat ervoor dat de elektriciteitsprijs hoog blijft. Daar komt bij dat de gasprijzen de afgelopen periode flink zijn gestegen door de spanningen in het Midden-Oosten.
In landen als Roemenië en Hongarije zijn de problemen inmiddels zo groot dat de industrie minder elektriciteit mag gebruiken. In Nederland verwacht Peters niet dat fabrieken door een tekort aan stroom stilgelegd zullen worden. Veel Nederlandse energiecentrales staan aan de kust en hebben daardoor minder problemen met koelwater.
Toch kunnen de hoge energieprijzen volgens hem grote economische gevolgen hebben. Vooral energie-intensieve bedrijven hebben het moeilijk, omdat zij moeten concurreren terwijl hun energiekosten hoog blijven.
Hoge prijzen voorlopig niet voorbij
De huidige situatie laat volgens Peters ook zien dat Europa zijn energiesysteem minder afhankelijk moet maken van afzonderlijke energiebronnen. Door verschillende vormen van energie beter te combineren, kan het systeem volgens hem beter omgaan met problemen zoals droogte, hitte en uitval van centrales.
Voor de korte termijn verwacht hij echter weinig verbetering. Zolang er weinig regen valt en de gasprijzen hoog blijven, zullen ook de elektriciteitsprijzen waarschijnlijk nog enige tijd op een hoog niveau blijven.
